Serum mụn,tinh chất mụn,cao lá nam ngừa mụn,vết thâm,nám tàn nhang,da nhờn,da mụn,mụn mủ, mụn lâu năm,vết thâm sẹo rỗ không những tốt, chất lượng mà giá cả cũng rẻ và rất cạnh tranh với các nhãn hàng phổ biến tương tự trên thị trường. Phim vết sẹo tập cuối. by admin. 14/05/2022. Trường thpt nguyễn thượng hiền. by admin. 30/08/2022. Trả lời Hủy. Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu * Bình luận. Tên * Email * Trang web. Thay băng vết loét do vỡ hạt tophy 509. Kỹ thuật truyền một số thuốc sinh học Sử dụng gell silicol điều trị sẹo bỏng 720. Tập vận động trên người bệnh đang điều trị bỏng để dự phòng cứng khớp và co kéo chi thể 721. Tập vận động để phục hồi khả năng vận Bạn là cô nàng thích làm đẹp và hay tô vẽ cho bộ móng của mình đúng không? Chắc rằng bạn đang gặp khó khăn với tình trạng móng tay khi sơn hay bị sọc, không đều, và thường xuyên nổi cộm, Nếu đúng vậy thì bạn nên xem ngay cách sơn móng tay không bị sọc qua bài chia sẻ sau đây của Hotdeal TPHCM Top 10+ vết sẹo tập cuối xem nhiều nhất ; Top 9+ mặt trống đồng treo tường đáng tin cậy nhất ; Bach Le. Related Posts. Wikipedia (VI) Xem 9+ ổ khóa xiaomi ojj x1 được đánh giá cao. Bach Le August 31, 2022 0 Comment. . Nước cốt chanh là một phương pháp hiệu quả để đối phó với mô sẹo. Chanh chứa axit hydroxy alpha AHA giúp loại bỏ các tế bào da chết, phục hồi và cải thiện vùng da bị tổn thương. Thêm vào đó, nó hoạt động như chất tẩy tự nhiên, giúp làm sáng vết sẹo cũng như tẩy sạch bụi bẩn. Cách làm Dùng nước cốt chanh bôi lên vùng da sẹo và để khô tự nhiên trong 10 phút rồi rửa sạch, để khô. Sau đó bôi kem dưỡng ẩm. Thực hiện 2 lần mỗi ngày, trong vài tuần cho đến khi bạn cảm thấy hài lòng với kết quả đạt được. Bí quyết thoát khỏi sẹo với bơ ca cao Giống như nước chanh, bạn nên dùng bơ ca cao hàng ngày vì những lợi ích mang lại của nó. Bôi bơ ca cao lên vùng bị sẹo, lưu ý nên bôi ngay sau khi bị thương. Bạn không cần phải rửa lại vì các chất đã được hấp thụ vào da. Bơ ca cao thường được dùng để loại bỏ vết rạn da và làm lành vết xăm. Tinh dầu tràm trà tea tree oil Dầu tràm trà có chứa các chất giúp làm lành da, điều này khiến nó trở thành bí quyết hiệu quả giúp bạn thoát khỏi các vết sẹo phiền toái. Vì tinh dầu có tác dụng rất mạnh, do đó bạn nên pha loãng trước khi sử dụng bằng cách cho 2 giọt tinh dầu vào một thìa dầu ô liu hoặc dầu hạnh nhân. Bôi hỗn hợp lên vết sẹo và để một vài giờ trước khi rửa sạch. Bạn nên thực hiện việc này một lần mỗi ngày trong vài tuần. Một cách khác là thêm 2–3 giọt dầu vào 1/2 chén nước ấm. Sử dụng hỗn hợp để rửa vết sẹo hai lần mỗi ngày trong vài tuần. Dầu dừa, bí quyết đối phó và thoát khỏi sẹo Dầu dừa chứa các chuỗi axit béo, hoạt động như các chất chống oxy hóa, giúp ngăn ngừa và làm dịu đi các tổn thương gây ra bởi các gốc tự do. Dầu dừa còn có khả năng kích thích sản xuất collagen hiệu quả và làm mềm da để đẩy nhanh tiến trình lành sẹo. Cách làm Làm nóng 1 muỗng cà phê dầu dừa nguyên chất trong lò vi sóng và bôi vào vết sẹo, nhẹ nhàng xoa bóp theo vòng tròn nhỏ cho đến khi vùng da sẹo đã hấp thụ đủ dưỡng chất. Thực hiện điều này vài lần mỗi ngày đến khi được kết quả mong muốn. Giấm táo Một bí quyết giúp bạn thoát khỏi sẹo khác là giấm táo. Tính chất chua của giấm táo sẽ tẩy tế bào chết ở vùng da sẹo, do đó giúp làm mờ sẹo. Cách làm Nhúng bông gòn vào giấm táo và thoa lên vết sẹo, giữ nguyên miếng bông trong vòng 10–15 phút, sau đó rửa sạch lại bằng nước. Cuối cùng, bạn bôi kem dưỡng ẩm lên chỗ sẹo và lặp lại phương pháp này một vài lần mỗi ngày trong vòng vài tuần. Bí quyết giúp bạn thoát khỏi sẹo bằng dầu ô liu Dầu ô liu rất giàu vitamin E và K, những vi chất rất tốt cho làn da và làm mờ sẹo hiệu quả. Dầu ô liu nguyên chất có tác dụng chống oxy hóa và với độ axit cao, nó còn giúp làm sáng vùng da bị sẹo. Cách làm Bôi khoảng 1 muỗng canh dầu ô liu lên vết sẹo, sử dụng ít hơn nếu vết sẹo nhỏ. Massage vùng sẹo khoảng 5 phút để giúp các mô sẹo mềm hơn. Để khoảng 10 phút và sau đó lau lại bằng vải sạch. Các bí quyết thoát khỏi sẹo khác Ăn thực phẩm giàu beta-carotene cũng như chất kẽm để hỗ trợ cơ thể làm lành sẹo Uống nhiều nước để tránh da bị mất nước Tránh tác động mạnh như cào gãi vết sẹo bằng móng tay hoặc những dụng cụ sắc nhọn khác Nếu những liệu pháp tự nhiên trên không mang lại hiệu quả đối với tình trạng sẹo của mình, bạn có thể tìm đến bác sĩ để được thực hiện các phương pháp y tế chuyên sâu hơn nhằm xóa bỏ sẹo. Tải về bản PDF Tải về bản PDF Những vết sẹo có thể gây phiền toái, khó chịu và mất thẩm mỹ. Trong một số trường hợp, sẹo có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng hơn, ví dụ như hạn chế tầm vận động. May mắn là có nhiều liệu pháp y khoa và tự nhiên mà bạn có thể thử áp dụng để xử lý vết sẹo khiến bạn phải bận tâm. Với các vết sẹo không nghiêm trọng lắm, bạn có thể thử dùng các liệu pháp tự nhiên như dầu tầm xuân hoặc chiết xuất hành. Nếu các liệu pháp tại nhà không có tác dụng, hãy thử dùng thuốc không kê toa hoặc hỏi bác sĩ về các phương pháp mạnh hơn. Bạn cũng có thể ngăn ngừa hoặc hạn chế sẹo bằng việc chăm sóc vết thương đúng cách. 1 Thử thoa dầu tầm xuân hàng ngày. Có một số bằng chứng cho thấy dầu tầm xuân khi thoa lên vết sẹo mỗi ngày trong vòng 6 tháng hoặc lâu hơn có thể làm mờ vết sẹo đáng kể.[1] Pha loãng dầu tầm xuân với một loại dầu dẫn như dầu dừa hoặc dầu quả bơ và thoa lên vết sẹo mỗi ngày 2 lần trong nhiều tuần hoặc cho đến khi bạn thấy có sự cải thiện.[2] Bạn có thể tìm mua dầu tầm xuân tại các cửa hàng bán sản phẩm chăm sóc sức khoẻ, tại hiệu thuốc hoặc mua trên mạng. Đừng thoa trực tiếp dầu tầm xuân hoặc bất cứ loại tinh dầu nào khác lên da, vì chúng có thể gây kích ứng. Bạn cần pha loãng tinh dầu với một loại dầu dẫn hoặc dầu dưỡng ẩm trước.[3] Dùng 15 giọt dầu tầm xuân cho mỗi 30 ml dầu dẫn tuỳ chọn như dầu dừa hoặc dầu ô liu trừ khi bác sĩ khuyến nghị liều lượng khác.[4] 2 Sử dụng chiết xuất hành để làm mềm vết sẹo. Các nghiên cứu cho thấy việc thoa chiết xuất hành lên vết sẹo mỗi ngày trong ít nhất 4 tuần có thể làm mềm mô sẹo và cải thiện tình trạng sẹo.[5] Bạn hãy tìm thuốc trị sẹo không kê toa có chứa chiết xuất hành và sử dụng theo hướng dẫn trên vỏ hộp thuốc. Bạn có thể mua chiết xuất hành nguyên chất dạng lỏng hoặc gel hay thuốc mỡ có chứa chiết xuất hành. Tìm mua trên mạng nếu bạn không tìm thấy ở các hiệu thuốc hoặc các cửa hàng bán sản phẩm chăm sóc sức khoẻ. 3 Thoa thuốc mỡ vitamin E lên sẹo một cách thận trọng. Có các bằng chứng trái ngược về hiệu quả của vitamin E trong điều trị sẹo. Một số nghiên cứu cho thấy vitamin E giúp cải thiện tình trạng sẹo, số khác lại cho rằng vitamin E có thể gây kích ứng và gây hại nhiều hơn lợi.[6] Hãy trao đổi với bác sĩ về việc sử dụng thuốc mỡ vitamin E và cẩn thận tuân theo hướng dẫn trên vỏ hộp thuốc. Ban đầu bạn nên thoa một lớp mỏng thuốc mỡ vitamin E lên vết sẹo, sau đó tăng dần liều lượng nếu không xảy ra phản ứng xấu. Chỉ dùng liều lượng được hướng dẫn trên nhãn sản phẩm hoặc theo lời khuyên của bác sĩ. Ngưng sử dụng thuốc mỡ nếu bạn gặp phải các tác dụng phụ như kích ứng da, ngứa, rát, đỏ da hoặc phát ban. Nếu quyết định thử dùng thuốc mỡ vitamin E, bạn cần thử phản ứng da trước. Thoa một lượng nhỏ thuốc mỡ lên vùng da ít trông thấy như khoeo chân hoặc sau tai và chờ 24-48 giờ xem có phản ứng gì không. Quảng cáo 1 Thử dùng gel silicone không kê toa để chữa sẹo mới hoặc sẹo cũ. Gel silicone hoặc miếng dán silicone là một trong các sản phẩm chữa sẹo tại nhà hiệu quả nhất. Mặc dù silicone có hiệu quả nhất đối với các sẹo mới, nó cũng có thể làm mềm và làm mờ sẹo cũ. Để có kết quả tốt nhất, bạn nên đắp gel hoặc miếng dán silicone trong 8-24 tiếng mỗi ngày trong nhiều tháng.[7] Bạn có thể mua gel hoặc miếng dán silicone chữa sẹo ở hầu hết các hiệu thuốc hoặc đặt mua trên mạng. 2 Dùng kem trị sẹo cho các sẹo nhỏ. Có nhiều loại kem và thuốc mỡ không kê toa bán trên thị trường có công dụng làm mờ sẹo.[8] Cẩn thận đọc thành phần trên nhãn sản phẩm và trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ nếu bạn có bất cứ lo ngại hoặc thắc mắc nào. Tìm các sản phẩm có các thành phần như Kem retinol. Các sản phẩm này đặc biệt hiệu quả trong việc trị sẹo.[9] Axit glycolic. Thành phần này cũng được chứng minh là có hiệu quả giảm các sẹo mụn, đặc biệt là khi kết hợp với axit retinoic.[10] Các thành phần bảo vệ hoặc dưỡng ẩm như oxybenzone chất chống nắng, sáp dầu khoáng hoặc paraffin.[11] 3 Tìm hiểu phương pháp lột da hoá chất tại nhà hoặc tại phòng khám để trị các vết sẹo nhẹ. Lột da hóa chất thường có hiệu quả tốt đối với sẹo không quá dày hoặc sâu, chẳng hạn như sẹo do mụn trứng cá hoặc do bệnh thuỷ đậu để lại. Hãy hỏi bác sĩ da liễu về phương pháp lột da hoá chất tại phòng khám. Bạn cũng có thể mua hoá chất lột da không kê toa để sử dụng tại nhà.[12] Lột da bằng các sản phẩm không kê toa thường có hiệu quả không cao như lột da chuyên nghiệp, nhưng nó cũng giúp làm mờ các vết sẹo nhẹ. Các sản phẩm lột da có chứa axit glycolic hoặc axit salicylic-axit mandelic có thể rất hiệu quả. 4 Hỏi bác sĩ về chất làm đầy filler dành cho các vết sẹo sâu. Nếu bạn có sẹo sâu hoặc sẹo lõm, chất làm đầy mô mềm có thể giúp bạn cải thiện tình trạng sẹo. Với phương pháp này, bác sĩ sẽ tiêm một chất mềm, chẳng hạn như mỡ hoặc axit hyaluronic, vào mô bên dưới vết sẹo để làm đầy sẹo. Bạn hãy trao đổi với bác sĩ xem phương pháp này có phù hợp với bạn không.[13] Tiêm chất làm đầy là giải pháp tạm thời, vì chất được tiêm vào sẽ bị phân hủy sau một thời gian. Có thể bạn phải tiêm lại cách 6 tháng một lần. 5 Tìm hiểu phương pháp mài da để trị các sẹo mụn hoặc sẹo do thuỷ đậu. Tương tự như lột da hoá chất, mài da là phương pháp thường được sử dụng để làm nhẵn bề mặt da. Với phương pháp này, bác sĩ sẽ sử dụng mô tơ gắn chổi cước kim loại để mài mòn mô sẹo một cách an toàn. Quá trình làm thủ thuật thường khá nhanh nhưng có thể gây khó chịu đôi chút vì bạn vẫn tỉnh táo.[14] Bác sĩ có thể yêu cầu bạn ngừng sử dụng một số loại thuốc, chẳng hạn như aspirin, và một số sản phẩm chăm sóc da trước khi tiến hành thủ thuật. Bạn cũng nên tránh hút thuốc cả trước vào sau khi làm thủ thuật. Khi da đã hồi phục sau thủ thuật mài da, bạn cần bảo vệ da bằng cách thoa kem chống nắng, làm sạch da thường xuyên và bôi thuốc mỡ theo lời khuyên của bác sĩ. 6 Cân nhắc liệu pháp laser để trị các vết sẹo nghiêm trọng. Mặc dù không thực sự xoá được sẹo, liệu pháp laser có thể cái thiện đáng kể tình trạng sẹo và giảm các biến chứng liên quan đến mô sẹo, chẳng hạn như đau, ngứa và cứng đơ.[15] Nếu bạn có một vết sẹo nghiêm trọng, hãy hỏi bác sĩ về liệu pháp laser hoặc liệu pháp ánh sáng. Hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm các bệnh lý và các loại thuốc bạn đang sử dụng nếu có. Bạn cần cho bác sĩ biết thông tin chi tiết về sức khỏe trước khi sử dụng liệu pháp laser. Cẩn thận tuân theo hướng dẫn chăm sóc tại nhà để đạt hiệu quả tối đa. Ví dụ, bạn sẽ cần bảo vệ da khỏi ánh sáng mặt trời sau trị liệu cho đến khi da hoàn toàn hồi phục. Một số loại thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc chất kích thích có thể làm chậm quá trình hồi phục và làm giảm hiệu quả của liệu pháp laser. Những thứ này bao gồm thuốc lá, vitamin E, aspirin và thuốc bôi có chứa axit glycolic hoặc retinoid. 7 Trao đổi với bác sĩ về việc phẫu thuật chỉnh hình sẹo. Nếu bạn có một vết sẹo gây phiền toái mà các liệu pháp khác không có tác dụng, hãy trao đổi với bác sĩ về phương án phẫu thuật. Vết sẹo sẽ được làm mỏng đi, ngắn lại, nguỵ trang, thậm chí được giấu vào những vị trí như các nếp nhăn và đường viền tóc.[16] Nếu chọn phương án phẫu thuật chỉnh hình sẹo, bạn nên đặt ra mong đợi thực tế. Phẫu thuật có thể không xoá được sẹo hoàn toàn, và có thể bạn cần nhiều lần phẫu thuật để có được kết quả tốt nhất. Không phải vết sẹo nào cũng thích hợp với liệu pháp phẫu thuật. Bạn hãy trao đổi với bác sĩ da liễu hoặc bác sĩ thẩm mỹ xem đây có phải là lựa chọn tốt dành cho bạn không. Phẫu thuật chỉnh hình sẹo thích hợp nhất đối với các sẹo cũ từ 12- 18 tháng trở lên. 8 Hỏi bác sĩ về phẫu thuật ghép da để điều trị các sẹo đặc biệt sâu. Với thủ thuật này, bác sĩ phẫu thuật sẽ lấy một mảnh da nhỏ bình thường, khoẻ mạnh ở vị trí khác để thay thế cho mô sẹo. Họ sẽ cắt đi các mô sẹo và ghép mảnh da lành vào vị trí đó. Hãy hỏi bác sĩ xem phương pháp này có thích hợp với loại sẹo của bạn không.[17] Mảnh da ghép thường được lấy ở sau dái tai. Có thể bạn cần điều trị tái tạo bề mặt da vài tuần sau phẫu thuật để điều chỉnh sự khác biệt về màu sắc và kết cấu giữa mảnh da ghép và vùng da xung quanh. Tuân theo hướng dẫn của bác sĩ về việc chăm sóc da cả trước và sau phẫu thuật để đạt hiệu quả cao nhất. 9 Xem xét phẫu thuật lạnh để trị các sẹo dày hoặc lồi. Trong phẫu thuật lạnh, bác sĩ sẽ tiêm ni tơ lỏng vào sẹo để đóng băng mô sẹo. Liệu pháp này sẽ làm chết mô sẹo và cuối cùng bong ra. Bạn sẽ cần cẩn thận chăm sóc vết thương sau phẫu thuật để đảm bảo sẹo hồi phục tốt.[18] Mô sẹo có thể mất nhiều tuần mới bong ra, và thêm vài tuần nữa vùng da mới lành. Tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ về việc chăm sóc tại nhà. Bạn sẽ được hướng dẫn cách băng và giữ vệ sinh vết thương. Bác sĩ sẽ cung cấp thuốc để giúp bạn kiểm soát đau trong và sau khi điều trị. Liệu pháp lạnh có thể ảnh hưởng đến màu sắc hoặc sắc tố của da. 10 Tiêm cortisone để làm mềm các sẹo cứng. Các mũi tiêm steroid giúp thu nhỏ và làm phẳng các sẹo cứng. Liệu pháp này đặc biệt hiệu quả trong việc cải thiện các sẹo lồi và phì đại do phản ứng quá mức trong quá trình hồi phục.[19] Trong hầu hết các trường hợp, bạn sẽ cần tiêm cortisone cách 4-6 tuần một lần cho đến khi liệu pháp phát huy tác dụng. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ xem đây có phải là lựa chọn tốt dành cho bạn không. Tiêm cortisone có hiệu quả nhất khi kết hợp với các phương pháp khác, chẳng hạn như liệu pháp lạnh.[20] Bác sĩ có thể kết hợp thuốc tiêm steroid với thuốc tê để giảm đau. Tiêm cortisone có thể dẫn đến teo da, loét da, và tăng hoặc giảm sắc tố da. Quảng cáo 1 Rửa vết thương mới thường xuyên. Việc giữ sạch vết thương có thể giúp ngăn ngừa nhiễm trùng, kích ứng và hình thành sẹo. Hãy rửa vết thương hàng ngày bằng nước ấm và xà phòng nhẹ dịu để loại bỏ vi trùng, đất cát và các mảnh vụn.[21] Tránh dùng xà phòng có chứa hương liệu hoặc màu nhuộm mạnh. Nếu vết thương được điều trị y tế, bạn cần rửa và băng vết thương theo chỉ dẫn của bác sĩ. Đừng bận tâm về xà phòng diệt khuẩn. Các nghiên cứu cho thấy xà phòng diệt khuẩn không hiệu quả hơn xà phòng thông thường trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng, có khi còn có hại nhiều hơn lợi.[22] 2 Giữ ẩm cho vết thương bằng sáp dầu khoáng trong thời gian hồi phục. Các vết thương đóng vảy thường sẽ có nguy cơ để lại sẹo. Để tránh bị đóng vảy, bạn nên thoa sáp dầu khoáng dưỡng ẩm như kem Vaseline lên vết thương đã rửa sạch. Băng lại để giữ cho vết thương sạch và ẩm.[23] Thay băng, rửa vết thương và thoa lại kem hàng ngày, hoặc mỗi khi bi ướt hoặc bẩn. 3 Điều trị vết bỏng bằng lô hội. Các nhà nghiên cứu y học đã phát hiện ra rằng lô hội có khả năng chữa lành vết bỏng hiệu quả hơn sáp dầu khoáng.[24] Để hạn chế sẹo, bạn hãy thoa gel lô hội nguyên chất 100% cho đến khi vết thương lành. Các vết bỏng độ 2 hoặc độ 3 với diện tích rộng hơn 7,5 cm cần được chăm sóc y tế khẩn cấp. Bạn đừng cố gắng tự điều trị các vết bỏng nặng. Bạn cũng có thể đến bác sĩ xin toa thuốc bạc sulfadiazin để ngăn ngừa nhiễm trùng cho các vết bỏng độ 2 và độ 3. 4 Không để vết sẹo tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trực tiếp trong thời gian hồi phục. Ngay cả khi vết thương đã lành, bạn vẫn phải bảo vệ da để hạn chế sẹo. Nếu có vết sẹo mới sau khi vết thương lành, bạn hãy thoa kem chống nắng hoặc che chắn bằng trang phục chẳng hạn như áo dài tay cho đến khi sẹo mờ đi hoặc biến mất.[25] Sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF tối thiểu 30. Với vết sẹo do phẫu thuật, bác sĩ thường sẽ khuyên bạn nên tránh nắng trong ít nhất một năm.[26] 5 Đi cắt chỉ theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu vết thương phải khâu, bạn có thể hạn chế sẹo bằng cách đi cắt chi đúng khung thời gian bác sĩ dặn dò. Cắt chỉ quá muộn hoặc quá sớm có thể dẫn tới sẹo nghiêm trọng hơn.[27] Đừng cố tự cắt chỉ tại nhà. Hãy đến cơ sở y tế để cắt chỉ. Chỉ khâu vết thương trên mặt thường được cắt sau 3-5 ngày, sau 7-10 ngày với chỉ khâu trên da đầu và ngực, và sau 10-14 ngày với chỉ khâu trên tay chân. Quảng cáo Cảnh báo Không có nhiều bằng chứng cho thấy hiệu quả của các liệu pháp trị sẹo tại nhà như thoa mật ong hay dầu ô liu. Các liệu pháp tự nhiên khác, chẳng hạn như dùng nước cốt chanh, có thể gây kích ứng da và khiến tình trạng sẹo càng tệ hơn.[28] Hãy trao đổi với bác sĩ tổng quát hoặc bác sĩ da liễu trước khi thử dùng các liệu pháp trị sẹo tại nhà. Tránh thoa thuốc bôi hoặc dầu và chiết xuất tự nhiên lên vết thương hở hoặc sẹo chưa lành, trừ khi có lời khuyên của bác sĩ. Về bài wikiHow này Trang này đã được đọc lần. Bài viết này đã giúp ích cho bạn? Nếu mỗi hình xăm trên cơ thể có thể kể cho ta một câu chuyện, về một dấu mốc, một chặng đường, một cuộc đời… thì khoảnh khắc “câu chuyện” đó diễn ra, nó đã được đánh dấu bằng một vết thương. Và vết sẹo chính là lớp khóa cuối cùng để khóa lại vết thương huy chương không được bày trong tủ kính“Sinh lão bệnh tử, ai rồi cũng đến lúc phải chết”, mẹ tôi thở dài sau cuộc điện thoại từ dưới quê ngoại, báo tin một người họ hàng vừa mất. Quay sang tôi, mẹ nói “Chắc con chẳng nhớ ông ấy đâu nhỉ, hồi bé cứ thấy ông sang chơi là mày lại khóc ré lên vì sợ, trên mặt ông có vết sẹo to ấy”.Mẹ kể vậy thì tôi biết người ông bên họ ngoại vừa qua đời là ai. Vì đúng như mẹ nói, tôi rất sợ ông vì vết sẹo dài trên mặt, đến mức hồi nhỏ mỗi khi tôi không chịu ăn, mọi người còn mang ông ra dọa tôi để tôi nghe năm tháng sau này, khi đã chuyển lên Hà Nội đi học, mỗi lần về quê, các bác vẫn hay mang chuyện đó ra trêu tôi. Khi đã lớn rồi, tôi tò mò hỏi ông ngoại về vết sẹo to đó, ông ngoại kể rằng đó là vết thương thời chiến tranh, các ông các bà đều mang những vết sẹo thời chiến như vậy, chỉ khác nhau ở vị trí thôi. Người ở mặt, người ở lưng, ở bụng, thậm chí có người cụt tay, cụt vết thương đã liền sẹo đó, có thể khiến cho người mang chúng trở nên trông thật đáng sợ trong mắt người khác, nhất là lũ trẻ con, khiến họ vô tình trở thành những “ông Ba Bị” trong câu chuyện mang ra dọa trẻ. Nhưng ý nghĩa thật sự của nó, lại là “những tấm huy chương của cuộc đời”, ông ngoại tôi từng nói như vậy. Những vết sẹo là tấm huy chương vô giá Ảnh Internet.Những tấm huy chương này không được lau chùi sạch sẽ, bóng loáng, bày biện trong tủ kính để mọi người ngắm nhìn, tán thưởng. Ngược lại, nó xấu xí, khắc khổ, mỗi khi trái gió trở trời lại đau nhức, hành hạ người mang chúng trên thân thể. Nhưng nó là tấm huân chương vô giá, rực rỡ nhất, ý nghĩa nhất, đáng tự hào nhất. Mỗi con người đều có những vết thương khác nhau Ảnh Internet.Trên thân thể con người, hầu như ai cũng mang ít nhất một vết sẹo. Một vết cứa đứt tay, một lần ngã xe hay thậm chí vài nốt muỗi đốt cũng có thể để lại vết tích trên da. Nó sẽ có thể mờ dần đi theo thời gian, mờ dần đi dưới tác dụng của những loại thuốc hay công nghệ thẩm mỹ và cũng sẽ mờ dần đi trong tâm trí chúng ta. Đơn giản vì đó là những vết thương ta vô tình gặp phải, đó chỉ là một sự không ai “bình thường” mà lại muốn tự làm bản thân mình bị thương, chảy máu? Có ai muốn thân thể mình mang những vết sẹo lồi lõm?Có hiểu được điều đó, từ những ngày sinh viên đi tình nguyện tại bệnh viện Tim, khoa Nhi, nơi có rất nhiều em bé đang mong chờ, hy vọng một cuộc phẫu thuật có thể cứu sống cuộc đời mình. Từ những em bé sơ sinh, nhỏ xíu, yếu ớt, chưa biết gì về căn bệnh quái ác mình đang mang, đến những người thân, người cha, người mẹ đang mòn mỏi đến kiệt sức, họ mong chờ một vết sẹo sẽ “hồi sinh” cuộc đời, một vết sẹo hạnh mỗi hình xăm trên cơ thể có thể kể cho ta một câu chuyện, về một dấu mốc, một chặng đường, một cuộc đời… thì khoảnh khắc “câu chuyện” đó diễn ra, nó đã được đánh dấu bằng một vết thương. Và vết sẹo chính là lớp khóa cuối cùng để khóa lại vết thương đó. Có những vết sẹo khiến ta tự hào, cũng có những vết sẹo ta mãi mãi muốn quên đi. Mỗi khi nó nhức nhối là lại kéo ta quay trở về với vết thương rỉ máu của quá khứ. Vết sẹo tinh thần là vết sẹo âm ỉ nhất Ảnh Internet.Nhưng âm ỉ, dai dẳng và nhức nhối nhất, có lẽ lại là những vết sẹo vô hình, không thể xóa nhòa, dù bằng bất kỳ phương pháp thẩm mỹ hiện đại nào. Nó không khiến bề ngoài ta xấu xí, nhưng nó có thể “ăn mòn” ta từ bên trong. Khi đối diện với những con người mang những vết sẹo này, thứ tôi cảm nhận được, đó là sự bất cuộc đời là một câu chuyện khác nhau, mỗi câu chuyện lại được “kể” theo những cách khác nhau. Như vết sẹo dài trên khuôn mặt “ông Ba Bị” thời thơ ấu của tôi, ẩn sau những khắc khổ, “hung dữ” đó, lại là câu chuyện về một người chiến sĩ anh có mang một vết sẹo nào không? Có câu chuyện nào phía sau những dấu tích trên thân thể không?Chúng ta có thể chọn che giấu, giấu kín câu chuyện của mình hoặc chia sẻ chúng, vì mỗi vết thương sẽ để lại những bài học, cho ta, cho đời, cho người. Những câu chuyện chúng ta thường nghe từ một người có rối loạn trầm cảm hoặc các rối loạn tâm lý khác, thường là những câu chuyện sau khi họ đã cảm thấy sức khoẻ tâm lý khá hơn. Và cũng rất thường xuyên, chúng ta được nghe kể về những điều họ đã nhận lại được sau những hành trình đó, những câu chuyện đại loại như “10 bài học từ những năm sống cùng trầm cảm", hoặc “Vì sao những nỗi ám ảnh khiến tôi mạnh mẽ hơn?". Những câu chuyện này dần tạo một lối mòn suy nghĩ, rằng những người đang đi qua những trải nghiệm khó khăn, bao gồm cả những rối loạn sức khỏe tâm lý, đến cuối cùng cũng rút ra được một ý nghĩa tốt lành nào đó từ những vết thương của mình. Thật ra, lối suy nghĩ này không chỉ dành riêng cho những vấn đề về sức khoẻ tâm lý. “Mọi việc xảy ra đều có nguyên do của nó" là một trong những câu châm ngôn thông dụng, thường được chêm vào trong các cuộc nói chuyện hàng ngày. Các nhà nghiên cứu, một trong số đó đến từ Khoa Tâm Lý Học của trường đại học Yale [1], cũng gợi ý rằng chúng ta thường dùng cách nghĩ này trong những hoàn cảnh nghịch ý, chẳng hạn như lúc chúng ta vừa kết thúc một mối tình hoặc đang cố gắng an ủi một người bạn vừa mất việc vì coronavirus. Qua hàng thập kỷ, từ Marilyn Monroe, Albert Schweitzer, cho đến Oprah Winfrey [2]—đa số những cá nhân thành đạt và được trọng vọng trong xã hội của chúng ta đều dùng câu châm ngôn này trong những câu chuyện thành công của họ. Còn có hàng ngàn những bài viết [3] và diễn đàn trực tuyến [4], nơi mà mọi người dùng cách nghĩ này để lý giải những sự phát triển của bản thân. Câu châm ngôn còn được sử dụng trong những ngữ cảnh liên quan đến y tế. Chẳng hạn như, trung tâm sức khoẻ tại trường Uniformed Services University of the Health Sciences US [5] trích dẫn câu châm ngôn để khuyến khích những người đang sống cùng sang chấn tâm lý tìm kiếm những điều tốt đẹp từ trong hoàn cảnh éo le của họ . Nói một cách khác, khi chúng ta nói “Mọi việc xảy ra đều có nguyên do của nó”, là chúng ta hàm ý rằng tất cả những sự kiện không may mắn trong cuộc đời đều có thể dẫn đến những kết quả tốt đẹp và khiến chúng ta mạnh mẽ hơn hoặc thông minh, thông thái, khiêm nhường hơn, vv.Nhưng nếu như bạn đã cố gắng hết sức mình mà vẫn không cách nào “gỡ gạc" lại cho sự trầm cảm của mình?Nếu như bạn không thể nhìn thấy bất kỳ một sự thành công rõ rệt nào, chưa thể phát triển được một kỹ năng mới nào, không viết được một đoạn văn truyền cảm hứng nào từ những tháng ngày trải nghiệm trầm cảm?Có phải là bạn đã phí thời gian vào việc trầm cảm, chẳng để làm gì?Có phải là bạn chưa hoàn toàn “vượt qua" vấn đề tâm lý của mình?Có phải là những trải nghiệm tâm lý của bạn là vô nghĩa ?Tóm gọn, cho dù mang mục đích động viên, cách suy nghĩ “Mọi việc xảy ra đều có nguyên do của nó” có thể ảnh hưởng tiêu cực đến những người đang đang gặp khó khăn về tâm tạo áp lực rằng một người cần phải rút ra những một điều tốt đẹp, ý nghĩa nào đó từ những vết thương mà họ từng nếm trải. Nó hướng mọi người tìm cách biện minh cho những rối loạn tâm lý, cố gắng tìm kiếm một lợi ích nào đó để mong bù đắp cho tất cả những nỗi khổ của họ. Hệ quả là, nếp suy nghĩ này có thể tạo ra một vòng lặp tiêu cực, vừa phủ nhận những rối loạn sức khoẻ tâm lý của một người, vừa khiến họ nghi ngờ những tiến triển trong sức khoẻ của mình. Illustration by me drawinaan Chính mình cũng đã có những suy nghĩ tương tự như vậy. Trong lúc đang trải qua một chuyện buồn , và cả sau khi đã cảm thấy tốt hơn, mình vẫn cứ chờ đợi cái khoảnh khắc khi mà cuối cùng mình cũng có thể “dùng sự trầm cảm của mình cho một thứ gì đó có ích", trước khi có thể kể cho một ai đó về trải nghiệm của bản thân. Mình cứ nghĩ mãi rằng mình nên viết về những bài học mà mình nhận ra, hoặc sự bền bỉ được tôi luyện trong lúc cố gắng leo lên khỏi cái hố đen đó. Mình khao khát kể cho mọi người nghe rằng câu chuyện tâm lý của mình kết thúc thật có hậu. Mình không muốn mọi người cảm thấy khó xử khi nghe một câu chuyện bi ai và mình hoàn toàn hiểu cảm giác của họ, mình cũng cảm thấy lúng túng khi an ủi những người đang trải qua những vấn đề tâm lý của họ. Mình biết những mong đợi đó bắt đầu từ những ý định tốt. Sau tất cả, mình không hề muốn cổ vũ cho những định kiến về sức khoẻ tâm lý, rằng các rối loạn là một điều gì đó xui xẻo mà bạn gặp phải. Ngược lại, mình muốn mọi người có một cái nhìn tinh ý hơn về trầm cảm, mong những người đang phải đối diện với những trở ngại tâm lý có thể hi vọng rằng đường hầm này rồi sẽ kết thúc. Và khi đã trở lại với ánh sáng, tất cả những vấn đề sức khoẻ tâm lý có thể sẽ, thật đáng giá, bằng một cách nào đó. Nhưng rồi mình cứ chờ đợi, và vẫn chẳng thấy cái khoảnh khắc “eureka" ấy đâu. Mình mãi tự hỏi bản thânRồi lỡ như không có một kết thúc có hậu nào để kể?Vậy là việc trầm cảm của mình chẳng có giá trị gì sao?Vậy là những gì mình đã trải qua đều vô nghĩa?Những câu hỏi trong đầu cứ lặp đi lặp lại trong lúc mình tiếp tục giữ kín việc trầm cảm của mình trong ngăn tủ. Đây cũng là lí do vì sao câu chuyện của nhân vật Diane Nguyen trong chuỗi phim series Bojack Horseman tạo ấn tượng mạnh đến mình. Nhất là trong tập 20, mùa sáu, sự tự phản chiếu và chuỗi suy nghĩ của Diane xoay xung quanh câu hỏi nhức nhối “Vậy nếu đây không phải là một vết sẹo có ích, mà đơn thuần chỉ là vết sẹo thì sao?... Có phải là mình đã chịu khổ sở một cách vô ích?”Với những bạn chưa xem chuỗi phim này, Bojack Horseman là một chuỗi phim hoạt hình dành cho người lớn, xoay quanh cuộc đời của một người, dưới hình tượng chú ngựa, từng là ngôi sao sitcom situation comedy - hài kịch tình huống vào những năm 90s, nhưng đã dần mờ nhạt dưới ánh đèn Holywood sau 18 năm. Chuỗi phim đã sử dụng hình thức hoạt hình một cách sáng tạo để lột tả những chủ đề nặng nề như nghiện, tình dục, trầm cảm…, một cách hài hước và tinh tế. Thiệt luôn, nếu mà bạn chưa xem, hãy mở lên ngay đi—mình đợi được. Một trong những nhân vật chính, Diane Nguyen, là một tác giả người Mỹ gốc Việt đã từng trải qua một giai đoạn trầm cảm. Có rất nhiều lý do để Diane trở thành một trong những nhân vật có tình người nhất trong chuỗi phim, nhưng trong đó không bao gồm việc đây là nhân vật có hình tượng con người duy nhất trong thế giới này hoặc cũng có thể đó là ý đồ của các nhà làm phim. Trong suốt sáu mùa của chuỗi phim, chúng ta được quan sát Diane cố gắng xoay sở trong giai đoạn trầm cảm của mình, sự áy náy vì cảm thấy khổ sở trong khi đang sống một cuộc đời thoải mái, hay phải nói là rất tốt so với tuổi thơ của cô, và sự áy náy đó khiến cho sức khỏe tâm lý của cô càng khủng hoảng hơn. Vào mùa cuối của chuỗi phim—mùa 6, Diane cuối cùng cũng đối diện với sự trầm cảm của mình và dần dần cảm thấy có tiến triển, cùng với sự hỗ trợ của bạn trai và một công việc có nhiều ý nghĩa hơn. Khi nhận được một cơ hội xuất bản sách, cô ấy muốn viết một quyển sách về bản thân và những khủng hoảng của mình. Đây là lời thoại của Diane trong phim khi cô được hỏi về nội dung của quyển sáchDiane Tôi nghĩ quyển sách là về khủng hoảng… hoặc tổn thươngBạn có biết đến những cái tô khi bị vỡ, và các vết nứt được trám bằng vàng, và chúng trở nên càng đẹp đẽ hơn không?Giống như tất cả chúng ta đều có những vết sẹo, nhưng đó là những vết sẹo có thoại này tượng trưng cho nếp suy nghĩ của cô ấy. Trong chuỗi phim, Diane và chồng cũ, Peanut Butter, có những cuộc đối thoại liên quan đến kintsugi—nghệ thuật sửa chữa đồ gốm của Nhật Bản, khi mà các vết nứt được trám lại bằng bột vàng, bạc, để trở thành các vật trưng bày. Kintsugi được nhắc đến lần đầu trong lúc cô ấy đang trong quá trình li dị, sau khi cô đã cố gắng “đãi cát tìm vàng" để nhìn thấy những điểm tốt đẹp còn lại trong cuộc hôn nhân của họ; và sau này được nhắc lại trong lúc cô đang đối diện với giai đoạn trầm cảm của mình. Diane một lần nữa tìm cách định giá những trải nghiệm khủng hoảng của mình bằng một điều tốt đẹp và ý nghĩa—và trong kế hoạch của cô ấy, điều đó nghĩa là cô cần viết ra một cuốn sách tự truyên. Vậy nhưng, cho dù rất rất mong muốn, Diane vẫn không thể đặt bút viết cuốn sách mà cô ấy mường tượng. Thay vào đó, cô đã ngẫu nhiên viết một tiểu thuyết đầy sức sống dành cho giới trẻ, xoay quanh Ivy Tran, một thám tử thiếu niên người Mỹ gốc Việt chuyên giải đáp những vụ án bí ẩn trong trung tâm mua sắm. Nhưng dù cho quyển sách về Ivy Tran đạt được những đánh giá rất tích cực từ nhà phát hành, Diane vẫn không can tâm khi không thể viết được quyển hồi ký mà cô mong muốn. Cuộc đối thoại giữa Diane và Princess Carolyn, nhà phát hành của cô ấy, diễn ra như sau Diane Tôi cần phải viết quyển hồi kýPrincess Carolyn Vì sao?Diane Vì nếu tôi không viết, thì những tổn thương mà tôi đã trải qua sẽ không phải là những vết sẹo có ích, chúng chỉ đơn thuần và những vết không có lại được một cái gì cả. Và tất cả những năm tháng đó, tôi đã đau khổ một cách vô nghĩa. Tôi đã có thể sống hạnh phúc trong suốt thời gian đó… Cô định nói như vậy phải không? Tất cả những sự đau khổ đó là để làm gì?Khi còn nhỏ, tôi nghĩ rằng tất thảy mọi thứ, những sự bắt nạt và bỏ bê tôi chịu đựng, bằng cách nào đó khiến tôi trở nên đặc biệt hơn. Và tôi đã quyết định rằng một ngày nào đó, tôi sẽ viết một quyển sách có thể khiến những bé gái như tôi cảm thấy đỡ cô đơn nếu như tôi không thể viết quyển sách đó…Princess Carolyn Vậy hay là viết quyển sách này?Princess Carolyn Có thể quyển sách này cũng làm được điều tương Vậy được ư? Credit Bojack Horseman, Season 6, Episode 10 “Good damage” Credit Bojack Horseman, Season 6, Episode 10 “Good damage” Thật hiếm khi mà một cuộc hội thoại trong phim hoạt hình lại có thể chứa đựng nhiều cảm xúc chân thật và mộc mạc như mùa 6 đi đến đoạn kết, Diane bắt đầu chạm đến sự bình yên trong tâm hồn đã trải qua nhiều khủng hoảng, chỉ bằng một câu nhẹ bỗng “Vậy được ư?” Không cần đến một sự cao trào, không một khoảnh khắc eureka, không cả một hồi ký hào hùng để xuất bản. Như cách mà Princess Carolyn gợi ý, và như Diane đã nhận ra, cô không cần phải viết một quyển hồi ký để có thể chữa lành những vụn vỡ trong nhận những vết sẹo như-nó-là mà không cần điểm trang, có thể khiến cô bất an, nhưng cũng giải phóng cô khỏi những áp lực mơ nghĩ mới này cho phép chúng ta hi vọng một cách khiêm nhường. Có lẽ con người, đặc biệt là những người đang trải qua những khó khăn trong sức khoẻ tâm lý, cảm xúc, có thể cảm thấy khá lên mà không nhất thiết phải rút ra bất kỳ điều gì từ những sự đau khổ của mình. Thực tế là, ngay cả với một ai đó xem chừng như đã vượt qua giai đoạn trầm cảm, không có một con đường nào chắc chắn dẫn tới những kết luận tích cực và tốt đẹp. Hành trình đi cùng với sức khoẻ tâm lý của bản thân không hứa hẹn một đoạn kết có hậu, khi mà bạn có thể đạt được một thành tích nào đó, hoặc miễn nhiễm khỏi những rối loạn. Đôi lúc, cho dù tưởng chừng mình trên cơ so với các rối loạn tâm lý, một người vẫn có thể tìm thấy họ lạc lối trong tình trạng tâm lý mà họ vừa tìm ra. Họ chẳng thể chuyển đổi những nỗi đau thành bài học, hoặc ít nhất là không thể ngay lập tức. Họ có thể không đạt được những sự phát triển mới trong đời sống cá nhân hoặc công việc để đền bù cho giai đoạn vừa trải qua. Có thể, một ngày nào đó họ sẽ làm được, cùng với thời gian, ấy nhưng chiếc đồng hồ cuộc đời của mỗi chúng ta thì đều khác nhau. Tuy là như vậy, chúng ta cũng nên nhớ lí do vì sao lối suy nghĩ tích cực ban đầu lại rất phổ biến. Nhất là trong những ngày u ám, cái ý nghĩ là bạn có thể bước ra khỏi giai đoạn này và trở thành một con người tốt hơn cả trước, mang đến hi vọng và nghị lực. Thế nên, bài viết này không nhằm để ngưng tiếng nói của những người mong muốn chia sẻ sự thành công của họ sau những khó khăn về tâm lý. Chúng ta nên dành cho họ sự chú ý và sự tán thưởng mà họ xứng đáng nhận được, cho những nỗ lực của họ và nguồn động viên họ mang đến cho người khác. Thay vào đó, bài viết này mang đến một cách suy nghĩ khác, để những cuộc đối thoại về sức khoẻ tâm lý có thể đa chiều và tinh tế hơn, nhất là trong và sau giai đoạn gặp khó khăn. Chúng ta nên động viên mọi người chia sẻ câu chuyện và hành trình của họ, không chỉ sau đó, mà đặc biệt là trong lúc họ đang đối diện với nó hoặc chưa thể rút ra được một điều tốt lành nào từ những trải nghiệm của câu chuyện chứa sự đồng cảm này đều là nguồn động viên giống như những câu chuyện thành công vậy, nhất là với những người còn đang trong hành trình với những khó khăn tâm lý. Tóm lại, Bài viết này nhằm nói lên điều gì?Bằng cách tránh những suy nghĩ phiến diện, đơn giản, rằng sau mỗi rối loạn về sức khỏe tâm lý đều có một câu chuyện chiến thắng, chúng ta có thể hạn chế áp lực phải bao biện cho những vấn đề tâm lý và khuyến khích một mong đợi lành mạnh cho quá trình chăm sóc sức khoẻ tâm lý của bản thân. Có như vậy, chúng ta mới tạo cơ hội cho mọi người thực sự lắng nghe bản thân họ, và tự hồi phục theo cách riêng của họ. Mọi việc xảy ra đôi khi chẳng vì lí do gì cả, và chúng ta không nhất thiết phải lột xác thành phượng hoàng sau những rối loạn sức khỏe tâm lúc, chúng ta chỉ đơn giản bước qua những ngày u ám là chính mình version Nganp MediumBiên tập An Nguyễn & Hương LêDịch Tâm NguyễnThiết kế & Minh hoạ Ngân Phạm

vết sẹo tập cuối